I-Biotechnology idlala indima ebaluleke kakhulu ekubhekaneni nezinkinga zezempilo, zemvelo nezolimo ngokucwaninga kwesayensi okujulile nokuthuthukiswa kobuchwepheshe. Isidingo esikhulayo sokuthuthukiswa kwemithi yokugoma, ukuvikelwa kokudla kanye nokusimama kwemvelo kugcizelela ukubaluleka kokuqinisa amandla ocwaningo kulesi sikhala.

Isifundo sokusebenza kwe-bioteknoloji e-Unisa sigxila ekwenzeni ucwaningo olusha oluthuthukisa impilo yabantu, ezolimo ezisimeme kanye nokumelana kwemvelo. Iyunivesithi isiqalise ipulatifomu yokuqala e-Afrika yokulandelwa kwe-DNA yesizukulwane esilandelayo, i-PacBio Revio, ngokubambisana ne-Inqaba Biotec.

Inyuvesi iphinde ibe umlingani kuhlelo lwe-African BioGenome Project, okuyizinhlelo eziholwa yi-Afrika egxile ekuhloleni amagciwane ezilwane ezihlala e-Afrika kuphela. Le mizamo ibeka i-Unisa phambili ezintweni ezintsha zobuchwepheshe be-biotechnology nasekutholeni ulwazi lwesayensi e-Afrika.

Biotegnologie speel ’n kritieke rol om gesondheids-, omgewings- en landbou-uitdagings deur innoverende wetenskaplike navorsing en tegnologiese vooruitgang aan te spreek. Die groeiende behoefte aan entstofontwikkeling, voedselsekerheid en omgewingsvolhoubaarheid beklemtoon die belangrikheid daarvan om navorsingskapasiteit in hierdie veld te versterk.

Unisa se biotegnologiese-studies-nisarea bevorder innoverende navorsing wat menslike gesondheid, volhoubare landbou en omgewingsveerkragtigheid fasiliteer. Die universiteit het Afrika se eerste volgende-generasie-DNS-volgordebepalingsplaform, die PacBio Revio, in samewerking met Inqaba Biotec bekendgestel.

Die universiteit is ook ’n vennoot in die African BioGenome-projek, ’n Afrika-geleide inisiatief wat fokus op die volgordebepaling van die genome van spesies wat endemies is aan die vasteland. Hierdie pogings plaas Unisa aan die voorpunt van biotegnologiese innovasie en wetenskaplike ontdekking in Afrika.    

Ibhayothekinoloji idlala indima eqakathekileko ekurarululeni iintjhijilo zepilo, zebhoduluko kanye nezokulima ngokusebenza irhubhululo lamaqhinga amatjha kezesayensi nokuthuthukiswa kwethekinoloji. Isidingo esikhulako sezokwenziwa kwemitjhoga, isibonelelo sezokudla kanye nokusimeleliswa kwebhoduluko kuveza ukuqakatheka kokuqiniswa kwamakghono werhubhululo kulomkhakha.

Indawana ekhuthaza itjhuguluko malungana neemfundo zebhayithekinoloji ithuthukisa irhubhululo lamaqhinga amatjha lelo elikhuthaza zamaphilo ebantwini, ihlelo elisimeleleko lezokulima kanye nebhoduluko elibambelelako. Iyunivesithi seyihlome ipulatifomu ye-Afrika yokuthoma, okuyipulatifomu yokulandelaniswa ihlolofuzo le-DNA yesizukulwana sokuthoma, i-PacBio Revio, ngokusebenzisana ne-Inqaba Biotec.

Iyunivesithi nayo godu imkhambisani ku-African BioGenome Project, okumzamo orholwa phambili yi-Afrika oqale ekulandelanisweni kwemilayelofuzo (genomes) yombulalazwe othileko enarhakazini. Lemizamo ibeka i-Unisa ebujameni obuphambili kezamaqhinga amatjha webhayothekinoloji kanye nakurhubhululo lezesayensi e-Afrika.

Ubuchwepheshe obusebenzisa iinkqubo zebhayoloji budlala indima ebalulekileyo ekujonganeni nemingeni yezempilo, yokusingqongileyo kunye neyezolimo ngokusebenzisa uphando lwenzululwazi olutsha kunye nenkqubela phambili kwezobuchwepheshe. Imfuno ekhulayo yophuhliso logonyo, ukhuseleko lokutya kunye nozinzo lokusingqongileyo kubonisa ukubaluleka kokomeleza amandla ophando kule nkalo.

Inkalo ekhethekileyo yezifundo zobuchwepheshe obusebenzisa iinkqubo zebhayoloji eUnisa, ikhuthaza uphando lokuvelisa izinto ezintsha, oluqhubela phambili impilo yabantu, uzinzo kwezolimo kunye nokomelela kokusingqongileyo. Iyunivesithi isungule iqonga lokuqala lobuchwepheshe obuphambili bokufunda nokuchonga ulandelelwano lweDNA yesizukulwana esitsha eAfrika, elibizwa iPacBio Revio, ngentsebenziswano neInqaba Biotec.

Iyunivesithi ikwaliqabane kwiProjekthi iAfrican BioGenome Project, ekwilinyathelo elikhokelwa ngabantu baseAfrika elijolise ekulandelelaniseni isethi epheleleyo yolwazi lwemfuza oluqulethwe yisethi yento ephilayo (iigenome) kwiintlobo zezinto eziphilayo ezizalelwe kweli lizwekazi. Ezi nzame zibeka iUnisa kwindawo ephambili ekuphuhliseni izinto ezintsha zobuchwepheshe obusebenzisa iinkqubo zebhayoloji nasekufunyanisweni kolwazi olutsha lwenzululwazi eAfrika.

Payotheknolotši e kgatha tema ye bohlokwa kudu go rarolleng ditlhohlo tša maphelo, tikologo le temo ka dinyakišišo tša saense ya boitlhamelo le tšwelopele ya theknolotši. Nyakego ye e golago ya tlhabollo ya meento, tšhireletšego ya dijo le go swarelela ga tikologo e gatelela bohlokwa bja go matlafatša bokgoni bja dinyakišišo lefapheng le.

Nepokgolo ye ye bohlokwa ya dithuto tša payotheknolotši tša Unisa le hlohleletša dinyakišišo tša boitlhamelo tšeo di tšwetšago pele maphelo a batho, temo yeo e swarelelago nako ye telele le go kgotlelela ga tikologo. Yunibesithi e thomile platfomo ya theknolotši ya mathomo ya Afrika ya go kgona go fetleka le go sekaseka di-DNA tša diphedi, e lego PacBio Revio, ka tirišano le Inqaba Biotec.  

Yunibesithi gape ke modirišani Protšekeng ya African BioGenome, e lego lesolo leo le eteletšwego pele ke Afrika leo le šetšanego le go sekaseka ga di-DNA tša mehuta ya diphedi tšeo di lego tša tlhago kontinenteng ya Afrika. Matsapa a a bea Unisa ka pele ga boitlhamelo bja payotheknolotši le dinyakišišo tša saenthifiki mo Afrika.

Biotechnology e bapala karolo ya bohlokwa ho sebetsaneng le diphephetso tsa bophelo bo botle, tikoloho le temo ka dipatlisiso tse ntjha tsa saense le tswelo-pele ya thekenoloji. Tlhoko e ntseng e hola ya ntshetsopele ya diente, polokeho ya dijo le botsitso ba tikoloho e totobatsa bohlokwa ba ho matlafatsa bokgoni ba dipatlisiso lefapheng lena.

Sebaka se ikgethileng sa dithuto tsa biotechnology tsa Unisa se kgothalletsa dipatlisiso tse ntjha tse ntlafatsang bophelo bo botle ba batho, temo e tsitsitseng le botsitso ba tikoloho. Yunivesithi e qadile sethala sa pele sa Afrika sa tatellano ya DNA ya moloko o latelang, PacBio Revio, ka tshebedisano-mmoho le Inqaba Biotec.

Yunivesithi e boetse ke molekane ho African BioGenome Project, e leng morero o etelletsweng pele ke Afrika o shebaneng le ho latellana ha diphatsa tsa lefutso tsa mefuta e fumanehang kontinenteng. Maiteko ana a beha Unisa pele ho boqapi ba biotechnology le ho sibollwa ha saense Afrika.

Kholeje ya Unisa ya Temo le Mahlale a Tikoloho ke e nngwe ya balekane ba ka sehloohong morerong wa African BioGenome Project, boiteko bo hokahaneng ba Pan-Afrika ba ho aha bokgoni le meralo ya motheo ya ho hlahisa, ho sekaseka le ho tsamaisa dintlha tsa genomics bakeng sa ntlafatso le tshebediso e tsitsitseng ya mefutafuta ya dihlodilweng le temo ho phatlalla le Afrika. Ka Phuptjane 2021, morero wa diteko o ile wa thakgolwa ka sepheo sa mantlha sa ho hlophisa mefuta e 100,000 ya dimela.

Bayothekenoloji e na le seabe se se botlhokwa mo go samaganeng le dikgwetlho tsa boitekanelo, tikologo le temothuo ka dipatlisiso tsa saense tsa boitlhamedi le kgatelopele ya thekenoloji. Tlhokego e e golang ya go tlhama meento, tshireletsego ya dijo le go somarela tikologo e tlhagisa botlhokwa jwa go nonotsha bokgoni jwa patlisiso mo lekaleng leno.

Karolo e e kgethegileng ya Unisa ya dithuto tsa bayothekenoloji e ntshetsa pele dipatlisiso tsa boitlhamedi tse di tsweletsang boitekanelo jwa batho, temothuo e e tswelelang le go itsetsepela mo tikologong. Yunibesiti e thankgolotse polatefomo ya ntlha ya Aforika ya go baya DNA ka tatelano ya lotso le le latelang, e leng PacBio Revio, ka tirisanommogo le Inqaba Biotec.

Yunibesiti eno gape ke molekane mo Porojekeng ya African BioGenome, e leng letsholo le le eteletsweng pele ke Aforika le le tsepamisitseng mogopolo mo go beyeng ka tatelano dijenome tsa mefuta ya ditshedi tse di fitlhelwang mo kontinenteng eno. Maiteko ano a tlhoma Unisa kwa pele mo go tsa boitlhamedi jwa bayothekenoloji le go ribolola dilo tsa saense mo Aforika.

I-Biotechnology idlala indzima lebalulekile ekubhekaneni netinsayeya tetemphilo, temvelo kanye netekulima ngekusebentisa lucwaningo lwesayensi lolusha kanye nekutfutfuka kwetebucwepheshe. Sidzingo lesikhulako sekwentiwa kwemijovo yekugoma, kuba nekudla lokwanele kanye nekusimama kwemvelo kuveta kubaluleka kwekucinisa emandla elucwaningo kulomkhakha

Indzawo ye-niche yetifundvo te-biotechnology ye-Unisa igcugcutela lucwaningo lolusha loluchubela embili imphilo yebantfu, kulima lokusimeme kanye nekucinisela kwemvelo. Lenyuvesi yetfule inkhundla yekucala yekulandzelana kwe-DNA yesitukulwane lesilandzelako e-Afrika, i-PacBio Revio, ngekubambisana ne-Inqaba Biotec.

Lenyuvesi iphindze futsi ibe ngumlingani ku-African BioGenome Project, luhlelo loluholwa yi-Afrika lolugcile ekulandzeleni ema-genomes etinhlobo letikhona kulelivekati. Lemitamo ibeka i-Unisa embili ekusunguleni i-biotechnology kanye nekutfolakala kwesayensi e-Afrika.

Biothekinoḽodzhi i tamba mushumo wa ndeme kha u tandulula khaedu dza mutakalo, mupo na vhulimi nga kha ṱhoḓisiso dza saintsi dza vhuṱali na mvelaphanḓa ya thekhinoḽodzhi. Ṱhoḓea i khou aluwaho ya mveledziso ya khaelo, tsireledzo ya zwiḽiwa na u bveledza mupo zwi sumbedzisa ndeme ya u khwaṱhisa vhukoni ha ṱhoḓisiso kha sia iḽi.

Fhethu hune ha vha na tshikhala tsha mushumo kana fhethu hune ha lingana na muthu zwavhuḓi, kana makete muṱuku wo khetheaho kha ngudo dza biothekinoḽodzhi dza Unisa hu ṱuṱuwedza ṱhoḓisiso dza vhuṱali dzine dza isa phanḓa mutakalo wa vhathu, vhulimi vhu bveledzaho na u konḓelela mupo. Yunivesithi yo rwela ṱari pulatifomo ya u thoma ya Afrika ya u tevhekana ha DNA ya murafho u tevhelaho, PacBio Revio, nga u shumisana na Inqaba Biotec.

Yunivesithi i dovha ya vha mufarisani kha Thandela ya BioGenome ya Afrika, vhurangeli vhu rangwaho phanḓa nga Afrika ho sedzaho kha u tevhekana ha dzidzhinome dza tshaka dzine dza vha hone kha dzhango. Vhuḓidini uhu vhu vhea Unisa kha vhuimo ha nṱha ha vhubveledzi ha biothekinoḽodzhi na u tumbulwa ha saintsi Afrika.

Bayothekinoloji yi ns nkoka swinene ku hlamusela rihanyu, mbangu na mitlhotlho ya vurimi ka ndzavisiso wa ncinco wa sayense na ncinco yiso emahlweni wa thekinoloji. Xilaveko xo kurisa na nhluvukiso wa sivela mavabyi, vusirheleri bya swakudya na yiso emahlweni wa mbangu wu kombisaka nkoka wo tiyisisa vuswikoti bya ndzavisiso eka dyondzo leyi.

Biotec Ndhawu ya tidyondzonkongomo ta bayothekinikali ta Unisa ti tlakusa cinco ndzavisiso lopwu yisaka emahlweni rihanyu ra munhu, vurimi yiso emahlweni na nsihalalo wa mbangu. Yunivhesiti yi simekile DNA ya Afirika ya rixaka leri taka yi landzelerisa pulatifomo, PacBio Revio, hi vutihlanganisi bya Bayotheke ya Inqaba.

Yunivhesiti na yona yi xakelana na  African BioGenome Phurojeke ya Xiafirika ya BayoGenome. Masungulo yo rhangeriwa hi Xiafirika yo kongomisa ka nandzelerisano wa tijenome ta swihanyu swa endemiki eka ka khontinente. Matshalatshala lawa ya veka Unisa ka xiyimo xa le mahlweni xa ncinco wa bayothekinoloji na vhumbunuko wa saense eAfirika.